10 năm sau Thỏa thuận khí hậu Paris: Trái Đất vẫn nóng lên với tốc độ kỷ lục
(CLO) Một thập kỷ sau khi Thỏa thuận khí hậu Paris 2015 có hiệu lực, các bộ dữ liệu khí hậu mới công bố cho thấy Trái đất đang nóng lên nhanh hơn dự tính.
Năm 2025 nằm trong nhóm ba năm nóng nhất từng được ghi nhận. Băng biển thu hẹp, đại dương tích nhiệt kỷ lục và mực nước biển tiếp tục dâng, vượt qua những ngưỡng từng được coi là “báo động đỏ”.
Các nỗ lực cắt giảm nhiên liệu hóa thạch vẫn chưa theo kịp đà phát thải. Dữ liệu từ nhiều cơ quan khoa học hàng đầu cho thấy tốc độ nóng lên toàn cầu đã tăng rõ rệt kể từ giữa thập niên 2010.
Khí thải: Cơ hội giữ mức tăng 1,5°C đang dần mất
Mạng lưới quan sát khí quyển toàn cầu của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) ghi nhận nồng độ CO₂, methane và nitrous oxide ở mức cao kỷ lục, góp phần vào đợt tăng nhiệt mạnh từ 2023 – 2025.
Theo báo cáo Ngân sách Carbon Toàn cầu mới nhất, lượng CO₂ từ nhiên liệu hóa thạch ước tính đạt 38,1 tỷ tấn trong năm 2025 – mức cao nhất từng thấy – do than, dầu và khí đốt vẫn tăng tiêu thụ, bất chấp năng lượng tái tạo mở rộng nhanh.
Nhóm hơn 130 nhà khoa học dự tính phát thải CO₂ từ nhiên liệu hóa thạch sẽ tăng thêm 1,1% trong năm tới, đẩy nồng độ CO₂ khí quyển lên cao hơn khoảng 52% so với thời kỳ tiền công nghiệp.
Các nhà khoa học cảnh báo thế giới chỉ còn xả thêm được khoảng 170 tỷ tấn CO₂ nữa nếu muốn giữ mức nóng lên không vượt quá 1,5°C. Với tốc độ thải khí như hiện nay, con số đó chỉ đủ cho khoảng 4 năm. Sau mốc đó, khả năng giữ mục tiêu 1,5°C gần như không còn.
Xu hướng giữa các khu vực cũng phân hóa rõ rệt. Phát thải dự kiến tiếp tục tăng tại Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ và Liên minh châu Âu, trong khi Nhật Bản được ghi nhận có chiều hướng giảm.
Nhiệt độ: Đà tăng mạnh nhất trong một thập kỷ
Theo Viện Nghiên cứu Không gian Goddard (GISS) thuộc NASA, nhiệt độ bề mặt Trái đất năm 2025 cao hơn 1,19°C so với trung bình giai đoạn 1951 – 1980, ngang với 2023 và thuộc nhóm cao nhất lịch sử.
Bộ dữ liệu tổng hợp của WMO cho thấy năm 2025 cao hơn khoảng 1,44°C so với mức tiền công nghiệp, xếp vào top ba năm nóng nhất trong 176 năm có số liệu quan trắc. Các phân tích độc lập từ Berkeley Earth cũng cho kết quả tương tự.
Bắc Cực: Diện tích băng biển giảm mạnh
Báo cáo Tình hình Bắc Cực 2025 của Cơ quan Khí tượng và Hải dương học Quốc gia Mỹ xác nhận giai đoạn từ tháng 10/2024 đến tháng 9/2025 là thời kỳ ấm nhất kể từ năm 1900 tại khu vực này. Bắc Cực tiếp tục nóng lên nhanh gấp hơn hai lần mức trung bình toàn cầu.
Theo Trung tâm Băng Quốc gia Mỹ, diện tích băng biển Bắc Cực vào tháng 3/2025 – thời điểm thường đạt mức cao nhất trong năm – chỉ đạt khoảng 14,47 triệu km², mức thấp nhất từng ghi nhận. Điều này cho thấy ngay cả mùa đông, vốn là giai đoạn băng mở rộng trở lại, cũng không còn đủ lạnh để khôi phục diện tích như trước.
Đại dương: Tích nhiệt kỷ lục, mực nước dâng cao
Dữ liệu từ NOAA và Berkeley Earth cho thấy đại dương đã hấp thụ lượng nhiệt kỷ lục trong năm 2025, lập đỉnh mới về nhiệt tích trữ ở tầng nước mặt. Khi biển ấm lên, chúng giãn nở và mực nước biển tiếp tục leo thang.
Theo dự báo của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu, mực nước biển toàn cầu có thể tăng thêm 0,20 – 0,29 mét vào năm 2050 so với giai đoạn 1995 – 2014.
